fabrika-donusum-sistemleriHer yakıt tesisatı ve yakma sistemi gibi doğalgazın da bu avantajlarını maksimum düzeyde değerlendirebilmek için standartlara ve teknik koşullara uygun bir tesisatlandırma gerçekleştirmek gerekir. Bununda ön koşulu iyi bir projelendirme çalışmasıdır.

Fabrika içi sistem dönüşümlerinde proje çalışması nereden başlar ve proje çalışmasında dikkat edilecek noktalar nelerdir?

a. Doğalgazın tüketileceği tüketim noktaları ve enerji gereksinimine bağlı olarak gazın bu noktalardaki tüketim değerleri belirlenir.

b. Tüketim noktalarındaki yakma sistemlerinin ( brülör, bek v.b. ) en verimli ve en güvenli olarak yakacakları gaz basınç değeri saptanır.

c. Güvenli, bakım ve müdahale açısından ulaşım kolaylığı olan gaz uygulama standartlarına uygun, tesis içerisindeki en kısa güzergah belirlenir.

d. Güzergahın belirlenmesinden sonra tüketim noktalarına gaz taşıyacak boruların çaplarının tayini gereklidir. Boru çapının tayininde iki ana değişken, hız ve basınç kaybının hesaplanmasıdır. Gaz hızı ortalama 25 m/sn olmalıdır; Hız değeri özellikle yakma sistemi ( brülör, beg vb. ) girişi öncesinde önem kazanmaktadır. Basınç kayıpları hat basıncı göz önüne alınarak; Abaklar, gerekli hız ve basınç kaybı formülleri kullanılarak hesaplanır.

e. Proje hesapları ile birlikte yürütülmesi gereken diğer bir çalışmada standart ve normlara uygun malzeme ve ekipmanların seçimidir. Borular, vanalar, fittingsler ve diğer malzeme ve ekipmanlar; basınç sınıfları, konstrüktif yapıları ve malzeme özellikleri açısından doğalgaza uygun olmalıdır.

f. Doğalgaz dağılım hattı yer altı ve yerüstü hat olarak döşenir. Döşeneceği güzergaha, bakım ve kullanım kolaylığına, malzeme özelliklerine, tüketim noktalarının konumlarına , güvenlik faktörüne ve maliyet analizlerine göre bu iki döşeme yöntemlerinden biri seçilebilir.

Proje çalışmasına bağlı olarak yürütülecek uygulamada dikkat edilmesi gereken noktalar şunlardır;

1) Yeraltından giden güzergahlarda boru, standartların belirlediği hendek derinliklerinde ve uygun şekilde yataklanarak döşenmelidir.

2) Yeraltı borusu çelik boru ise korozyona karşı mutlaka polietilen ile kaplanarak ve katodik koruma yöntemi ile korunmalıdır.

3) Yeraltı boruları kesinlikle rögar, kanal vb. açık olmayan ortamlardan geçirilmemeli, geçirilmek zorunda kalındığında da sızdırmazlığı sağlanmış, kılavuz borular içine alınmalıdır.

4) Yeraltı borusu Polietilen boru olarak seçilmişse (PE boru korezyona karşı dayanıklı dolayısıyla daha uzun ömürlüdür) gerekli yerlerde takviye koruma önlemleri ile korunmalıdır.

5) Yerüstünden yeraltına geçiş noktalarında izole flanş ile elektrikli olarak hattın izolasyonu sağlanmalıdır.

6) Yerüstü hatları trafolar ve enerji nakil hatlarından standart uzaklıklarda, güvenli bir şekilde supportlanarak monte edilmelidir.

7) Hat, lastik vb. izole malzemeleri ile elektrik kaçaklarına karşı izole edilmelidir.

8) Tüm yerüstü çelik hat standart direnç değerlerine göre topraklanmalıdır.

9) Yerüstü hat agressif akışkan borularından gerekli güvenlik mesafeleri alınarak döşenmelidir.

10) Uzun hatlarda ısıl genleşmeyi göz önüne alarak esnek bağlantı parçaları veya omegalarla hatta oluşabilecek gerilmeler karşılanabilmelidir.

11) Hat bina girişlerinde ve duvar geçişlerinde sızdırmazlık önlemleri alınarak geçirilmelidir.

12) Boru ve ekipmanlar korozyona karşı sarı boya ile boyanmalıdır.